Retina, ppi i skalowanie: wszystko zrozumieć

Zagęszczenie, a nie rozdzielczość

Termin rozdzielczość to łączna liczba pikseli: 3840 × 2160 przy 4K, 5120 × 2880 przy 5K. zagęszczenie to liczba pikseli na cal matrycy, w skrócie ppi. To ono decyduje o odczuwanej szczegółowości, ponieważ mówi, jak gęsto upakowane są piksele.

Obliczenie jest proste: dzielimy przekątną w pikselach przez przekątną w calach. 4K na 27 calach daje 163 ppi; to samo 4K na 32 calach spada do 139 ppi. Te same piksele, większa powierzchnia, niższe zagęszczenie.

Dwa punkty równowagi

Systemy operacyjne są zaprojektowane wokół dwóch zagęszczeń, a wszystko, co znajduje się pomiędzy, wymaga dodatkowego przeliczenia.

• Około 110 ppi: zagęszczenie historyczne. Interfejs wyświetla się przy 100 %, jeden piksel interfejsu zajmuje jeden piksel fizyczny. Tak jest przy 34 calach w 3440 × 1440, przy 109 ppi.
• Około 220 ppi: zagęszczenie Retina. Interfejs jest rysowany dwa razy większy, więc każdy element zajmuje dokładnie cztery piksele fizyczne — dwa na szerokość, dwa na wysokość. Żadnego przybliżenia: krawędzie trafiają idealnie w siatkę. To właśnie daje tekstowi jego charakterystyczną ostrość.

Co dzieje się pomiędzy

Przy 139 albo 163 ppi nie zachodzi żaden z dwóch idealnych przypadków. System musi wtedy narysować interfejs w pośrednim rozmiarze: oblicza większy obraz i go pomniejsza albo stosuje współczynnik niecałkowity. Efekt pozostaje bardzo dobry w nowoczesnych aplikacjach, ale cienkie kreski znaków trafiają czasem między dwa piksele fizyczne. Stąd wrażenie lekko zmiękczonego tekstu, które nie rzuca się w oczy na zrzucie ekranu, ale daje się odczuć po kilku godzinach czytania.

Paradoks 5K

Oto co zaskakuje najbardziej: 27 cali w 5K, ze swoimi 14,7 miliona pikseli, wyświetla tyle samo elementów co zwykły monitor 2560 × 1440. Nie zyskujesz miejsca: zyskujesz cztery razy więcej pikseli do narysowania tego samego. Ikony się nie zmniejszają, okien nie przybywa — wszystko po prostu staje się ostre.

Właśnie dlatego sama rozdzielczość nie wystarczy do porównania dwóch monitorów. Aby zyskać powierzchnię, trzeba zwiększyć rozmiar matrycy, a nie tylko liczbę pikseli: to temat naszego porównania 5K czy 6K.

macOS i Windows robią to inaczej

macOS decyduje sam: wykrywa zagęszczenie i stosuje skalowanie 2× na matrycy Retina, o nic nie pytając. Możesz potem wybrać rozmiar wyświetlania „więcej miejsca” albo „większy tekst”, ale rozdzielczość domyślna jest właściwa w zdecydowanej większości przypadków.

Windows zostawia decyzję Tobie, w Ustawienia › System › Ekran › Skala, i czasem proponuje wartość, która nie jest najlepsza. Na matrycy 5K albo 6K wybierz 200 %: to dokładny odpowiednik Retina 2×. Szczegóły dla poszczególnych modeli znajdziesz w naszym poradnik dla Windows.

Odległość patrzenia zmienia wszystko

Zagęszczenia nigdy nie ocenia się w oderwaniu. Z 50 cm oko rozróżnia piksele monitora o 110 ppi; z metra znacznie mniej. Dlatego telewizor 4K o przekątnej 55 cali wygląda ostro w salonie, choć jego zagęszczenie jest śmiesznie niskie — ogląda się go z trzech metrów.

Dla monitora biurkowego w odległości 50-70 cm praktyczna zasada: poniżej 120 ppi widać siatkę, w okolicach 140-160 ppi obraz jest wygodny, a od 200 ppi nie rozróżnia się już z niej niczego.

Trzy błędne przekonania

• „4K wystarczy wszędzie”. Na 32 calach tak, to nawet bardzo spójne. Na 27 calach przy Macu 4K wymusza skalowanie nienatywne, które czuć na tekście.
• „Więcej pikseli, więcej miejsca”. Nieprawda przy tej samej wielkości: matryca 27 cali w 5K wyświetla tę samą przestrzeń roboczą co 1440p, tylko dużo ostrzej.
• „Skalowanie psuje obraz”. Nie wtedy, gdy jest całkowite. Współczynnik 2× jest matematycznie dokładny: to właśnie brak przybliżeń sprawia, że Retina jest tak ostra.